Kapalı bir teraryum, küçük ölçekli bir yağmur ormanı gibi çalışır. Bitkiler yapraklarından su buharı verir, bu buhar camda yoğunlaşır ve damlalar yeniden toprağa döner. Bu döngünün sağlıklı kalmasının anahtarı nem dengesidir: Çok az nem bitkileri kurutur, fazlası ise küf, çürüme ve kokuya yol açar.
İdeal nem aralığı nedir?
Yosun, fittonia ve eğrelti gibi kapalı teraryum bitkilerinin çoğu yüzde 70 ile 90 arasındaki bağıl nemde rahat eder. Kapağı tamamen kapalı bir cam kap bu seviyeye kendiliğinden ulaşır. Asıl mesele nemi yükseltmek değil, onu bu aralıkta tutmak ve havanın durgunlaşmasını engellemektir.
Bir higrometre yardımcı olur ama şart değildir. Camın görünümü, teraryumun nem durumunu çoğu zaman bir cihazdan daha iyi anlatır.
Buğulanmayı okumayı öğrenin
Sabahları camın üst kısmında hafif bir buğu oluşması ve öğleden sonra kısmen açılması, dengeli bir sistemin işaretidir. Sıcaklık gün içinde değiştikçe su buharı yoğunlaşır ve tekrar buharlaşır; bu doğal ritimdir.
Hiç buğu yok
Toprak ve yosun kuruyor olabilir. Birkaç fısfıs yağmur suyu veya saf su ekleyin ve iki gün gözlemleyin.
Sabah buğu, öğleden sonra açık
Denge yerinde. Hiçbir şey yapmanıza gerek yok.
Gün boyu iri damlalar
Nem fazla. Kapağı birkaç saat aralık bırakın ve camın iç yüzünü temiz bir bezle silin.
Fazla nemin belirtileri
Toprak yüzeyinde beyaz, pamuksu küf, yapraklarda saydamlaşma ya da kahverengi lekeler ve kapağı açtığınızda gelen ağır bir koku fazla nemi gösterir. Bu durumda önce kapağı aralayarak sistemi havalandırın, ardından etkilenen yaprakları ve küflü bölgeyi cımbızla temizleyin.
Işık ve sıcaklığın nemle ilişkisi
Doğrudan güneş alan bir teraryum sera etkisiyle hızla ısınır; bu hem buharlaşmayı aşırı artırır hem de bitkileri haşlayabilir. Teraryumu parlak ama dolaylı ışık alan bir yere koyun. LED aydınlatma kullanıyorsanız günde 8 ila 10 saat yeterlidir ve lambanın camı ısıtmadığından emin olun.
Oda sıcaklığının 18 ile 26 derece arasında olması idealdir. Kış aylarında kalorifer peteğine yakın yerler camın bir tarafını ısıtarak dengesiz yoğunlaşmaya neden olur.
Havalandırma ne sıklıkla yapılmalı?
Dengeli bir kapalı teraryumun düzenli havalandırmaya ihtiyacı yoktur. Yine de ilk kurulumdan sonraki birkaç hafta, sistem kendi dengesini bulana kadar haftada bir kapağı bir iki saat açmak faydalıdır. Sonrasında yalnızca aşırı yoğunlaşma gördüğünüzde havalandırın.
